Đột quỵ không đến ‘tự nhiên ập đến’: BS nói luôn có 2 triệu chứng báo sớm nhưng người bệnh bỏ qua
4:45 pm

Mình off Facebook có một hôm mà sáng nay lên giật mình luôn, lướt một hồi thấy toàn dòng trạng thái chia sẻ chuyện nam ca sĩ Vân Quang Long mất đột ngột vì bị đột quỵ. Mình còn nhớ hồi cấp 2 anh này cùng với anh Ưng Hoàng Phúc trong nhóm 1088 nổi lắm luôn. Nguyên lớp mình đứa nào cũng u mê, thế mà giờ ảnh mất rồi. Còn trẻ thế mà đã rời đi nhân thế, để lại vợ và đứa con thơ còn chưa biết gì.

Mà đợt này mình cũng thấy nhiều người bị đột quỵ quá rồi. Đã thế lại còn toàn người trẻ nữa chứ. Mọi người phải tự ý thức bảo vệ mình đi thôi, khi thấy có những dấu hiệu cảnh báo trước thế này thì phải đi bệnh viện, đừng có chủ quan nữa, tới lúc lại hối không kịp đâu.

Ca sĩ Vân Quang Long. Ảnh: Internet

2 dấu hiệu cảnh báo đột quỵ sớm ở người trẻ, đừng coi thường

Theo PGS. TS Nguyễn Hoài Nam (Giảng viên ĐH Y dược TP. HCM) cho biết: Hiện nay, có rất nhiều bệnh nhân đột quỵ khi chỉ mới 30 – 40 tuổi. Điều đáng tiếc là nhiều bạn trẻ vì có lối sống không khoa học nên đã bị đột quỵ. PGS. Nam cho biết: Chưa có thống kê chính xác nào về tỷ lệ đột quỵ gia tăng ở người trẻ Việt Nam. Hiện nay cũng chỉ mới có một số khuyến cáo về dịch tễ học bệnh viện. Tuy nhiên, đột quỵ bao giờ cũng có ‘tiền triệu’ tức là triệu chứng cảnh báo sớm. Những triệu chứng này đôi khi chỉ thoáng qua nên bản thân người bệnh lẫn người thân đều không để ý.

Nam ca sĩ vừa qua đời vì bị đột quỵ. Ảnh: Internet

Thiếu máu não thoáng qua:

Theo BS chuyên khoa 2 Trần Trung Thành (Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương) cho biết: Dấu hiệu cảnh báo sớm và đặc trưng nhất của bệnh đột quỵ là cơn thiếu máu não thoáng qua. Tình trạng này xảy ra do sự ngưng tạm thời của quá trình cung cấp máu lên não trong khoảng thời gian ngắn.

Nó thường chỉ xảy ra trong vài phút đến vài giờ khiến bệnh nhân đau đầu, chóng mặt, tê bì chân tay, yếu nửa người, nói khó, khó đi lại, mặt rủ một bên, miệng lệch… Sau đó cơ thể sẽ tự hồi phục hoàn toàn trong 24 giờ. Cũng vì thế mà nhiều người thường chủ quan cho rằng đó chỉ là bị trúng gió hoặc hạ canxi.

BS. Thành cho biết: Có khoảng 7% bệnh nhân bị cơn thiếu máu não thoáng qua sẽ bị đột quỵ trong vòng 1 tuần. Có tới 14% bệnh nhân bị đột quỵ trong vòng 3 tháng sau đó. ‘Việc bỏ qua dấu hiệu này, bạn khiến cái chết do đột quỵ đến gần mình hơn’, BS Thành cho hay.

Tăng huyết áp:

Theo BS. Thành, huyết áp ở người bình thường là dưới dưới 140/90 mmHg, còn nếu huyết áp đạt 180 mmHg thì tức là tình trạng sức khỏe bạn đang ở mức ‘báo động đỏ’. Lúc này, hệ thần kinh, tim mạch và nội tạng đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Đồng thời, bệnh nhân cũng sẽ có biểu hiện đau ngực, khó thở, đau lưng, yếu liệt chi, suy giảm ý thức, nhìn mờ, buồn nôn, nôn, nói khó. Đây là lúc mà đột quỵ đã gần kề, cần đưa người bệnh đi cấp cứu ngay trong 1 – 2 giờ. Nếu bỏ lỡ, nguy cơ qua đời là rất cao. BS. Thành cảnh báo: tăng huyết áp chính là nguyên nhân chính gây ra đột quỵ. Có tới 9/10 người bị đột quỵ ở Việt Nam có liên quan tới tăng huyết áp.

Khi có người đột quỵ cần sơ cứu thế nào?

Gọi tới 115 cấp cứu. Trong thời gian đội ngũ cấp cứu chưa thể tiếp cận được thì cần chuyển an toàn người bệnh tới cơ sở y tế đủ điều kiện để xử trí. Chú ý khi di chuyển bệnh nhân phải nhẹ nhàng, tránh va đập, rung lắc mạnh.

Ghi chú lại thời điểm người bệnh bắt đầu khởi phát dấu hiệu bất thường để phòng khi bác sĩ hỏi tới.

Đặt bênh nhân nằm nghiêng sang một bên để tránh tình trạng nôn ra sẽ rơi vào đường thở.

Làm thông thoáng đường thở cho bệnh nhân.

Không để người bệnh tự di chuyển đi lại vì có thể gặp chấn thương do bị ngã.

Đặt người bệnh ở tư thế thoải mái, nới rộng quần áo, cà vạt, khăn… nếu có.

Ghi lại tất cả những loại thuốc mà bệnh nhân dùng hoặc mang theo đơn thuốc đang sử dụng.

Nếu bệnh nhân không thở được thì cần làm hô hấp nhân tạo, cung cấp oxy cho bệnh nhân để nuôi dưỡng cơ thể, tránh tình trạng chết não.

Đột quỵ có thể phòng ngừa trước không?

Theo PGS. Nam, đột quỵ ở người trẻ do nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên, lối sống không khoa học như uống rượu bia, hút thuốc lá, lười vận động hoàn toàn có thể là nguyên nhân gây đột quỵ. Do đó, để hạn chế đột quỵ, bạn nên:

Hạn chế rượu bia, tập thể dục thể thao khoảng 30 phút mỗi ngày.

Giải tỏa áp lực, stress trong công việc.

Có chế độ ăn uống hợp lý, giàu vitamin, khoáng chất và hạn chế ăn các chất béo.

Kiểm soát cân nặng để phòng bị béo phì.

Ăn lượng muối và kali hợp lý vì ăn mặn dễ làm tăng huyết áp. Do đó, bạn không nên ăn quá 6g muối/ngày.

Duy trì giấc ngủ khoảng 7h mỗi ngày, nên đi ngủ sớm, dậy sớm.

Nguồn: Tổng hợp